Video Toaster, Speed Edit, Tricaster

VideoToaster, Tricaster, SpeedEdit ilk gününden beri geliþimlerini yakýndan takip ettiðim ürünlerdir. Notlarým arasýnda bu ürünlerle ilgili ipuçlarý, haber ve önerilerede yer vermeyi düþündüðüm için, VideoToaster, Tricaster ve SpeedEdit’in nerden nasýl geldiðini, görevlerini anlatan bir giriþ yapmanýn yerinde olduðunu düþündüm. VideoToaster, NewTek’in 1990′larýn baþýnda Amiga bilgisayarý için satýþa sunduðu inanýlmaz video efekt cihazýydý. Birçoklarý Masaüstü video kavramýnýn, VideoToaster ile baþladýðýna inanýrlar. Çünkü VideoToaster çýkana kadar Yüzbinlerce dolar harcanan büyük iþ istasyonlarýnda gerçekleþtirilen efektler, ilk defa herkezin ulaþabileceði çok daha ucuz bir sistemle gerçekleþtiriliyor ve bilgisayarlar böylece video üretim alanýnada adým atýyordu. Aþaðýdaki videoyu izlediðinizde, hele o dönemleri yaþamýþ biriyseniz, 1991′de VideoToaster’ýn yapabildiklerine þaþmamanýz mümkün deðil.

[youtube]nymVNhy4dw8[/youtube]

VideoToaster’ýn, 3D ile ilgilenenler için, ilginç bir faydasý daha olmuþtur. VideoToaster sisteminden önce kendi hallerinde modelleme ve canlandýrma yazýlýmlarý geliþtiren Stuart Ferguson ve Allan Hastings, VideoToaster’ýn 3D kýsmý için bir araya gelmiþ, Modeler3D ve VideoScape yazýlýmlarýný bir araya getirerek günümüzde çok popüler olan ve tanýnan LightWave3D’yi geliþtirmiþlerdir. Hem donaným olarak, hem sunduðu video düzenleme kabiliyetleri olarak alýþýlmýþýn dýþýnda olan videotoaster, NewTek’e 1993 yýlýnda Emmy Teknik Baþarý ödülü getirdi. VideoToaster cephesinde herþey yolunda gidiyordu. Bir yandan video Stüdyolarý VideoToaster’ý talep ederken, LightWave3D’de Seaquest, Babylon 5, Robocop gibi TV dizi ve filmlerde kullanýlýyordu… Ama takip eden yýllarda, büyük bir sorunla karþýlaþýldý. VideoToaster’ýn üzerinde çalýþtýðý Amiga bilgisayarlarýný üreten Commodore firmasý 1994 yýlýnda iflas etti. NewTek, bir süre daha ürünü geliþtirdi ve satýþýný sürdürdü…Ama farklý bir platform arayýþýnýn zamaný gelmiþti.

LightWave 3D kýsa süre sonra Intel, Dec Alpha platformlarý için satýþa sunuldu ve uzun süre NewTek’in lider ürünü olarak, kendini kabul ettirdi. Yanlýþ hatýrlamýyorsam 1999 yýlýnda NewTek’ten bir haber aldýk. Yeni bir donaným geliþtirdiklerini, NT tabanýnda çalýþacak bu donanýmýn, þimdilik isminin 10X olduðu ve beta sürümünü talep edip etmediðimizi sordular. AGF olarak hemen bir tane getirttik. Daha önce DPS’in Perception, Holloywood kartlarýný kullandýðýmýz için yeni kart baþta onlara göre daha küçük, ama daha yeni bir teknolojiyle üretilmiþ düþüncesi uyandýrdý. Kartla birlikte çalýþan ve windows NT systemtry’a yerleþen bir recorder/player’a  sahipti. Yazýlým olarak henüz desteklediði bir yazýlým yoktu. Ama zaten donaným bir prototip’ti. Sýkýþtýrmasýz çalýþýyor ve videoyu yakalayýp oynatmayý saðlýyordu. Bir süre sonra NewTek yeni ürününü duyurdu. Frame Factory. Aura ve LightWave desteði vardý. Ayrýca SpeedRazor kurgu için veriliyordu. Ama SpeedRazor’un tam olarak kartý desteklediðini söylemek çok kolay deðildi. Ya da kartla SpeedRazor’u kullanmanýn çok büyük bir esprisi yoktu. NewTek FrameFactory olarak LightWave3D tam paketi, Aura Tam paketi ve SpeedRazor 4.5 yolluyordu. Çok geçmeden, NewTek yeni bir kararla, ürünün ismini, VideoToaster NT olarak deðiþtirdi. Yeni ürünün en büyük özelliði, özel bir kutuda, yeni bir paket olarak paketlenmesiydi.  Fiyat olarak çok avantajlýydý ve basit kurgu iþlemlerini yapýp, 3D, çizgifilm ile (Aura) ilgilenenleri heycanlandýracak bir yapýsý vardý. Hala yazýlým ve donanýmlar birbirleri için geliþtirilmemiþti. Ama açýkçasý VideoToaster [2] satýþa sunulana kadar ürün çok heycan verici deðildi.

VideoToaster [2] ile ürün birden canlý yayýn süreci saðlayan, realtime geçiþler, logolar saðlayan, sanal VTR’leri olan bir nevi Televizyon stüdyosuna dönüþtü. VideoToaster [3] ile çok baþarýlý bir kurgu yazýlýmý sisteme dahil edildi. VT Edit isimli bu yazýlým gerçektende, o güne kadar kullandýðým en pratik, en hýzlý kurgu yazýlýmýydý. Yýllardýr ismini Amiga’da hep duyduðum, neredeyse efsane haline gelen VideoToaster artýk Intel PC’lerde de kendini belli edeceðe benziyordu. VideoToaster VT [4]‘e gelindiðinde Kurgu yazýlýmý daha geliþtirildi. Karakter Jeneratöründen, harici cihazlarý kumanda etmeye kadar, realtime Chroma Key (bluebox) efektlerine kadar, bir post prodüskiyon stüdyosunun, bir TV’nin ihtiyacý olan herþeyi artýk sunuyordu. Hem de realtime olarak. Ayrýca çoklu giriþ saðlayan SX84 ile, 24 composite video ya da 8 component video baðlamak, harici RS8 ünitesiyle daha rahat bir þekilde canlý geçiþler yapmak mümkündü Ürün gerçekten artýk, diðer ürünlerin hepsinden farklýlaþmýþ, uygun fiyatýyla, rakiplerinin önüne geçmiþti.

Sanýrým bu dönemde, NewTek VideoToaster’ýn taþýnabilir bir sürümünü gerçekleþtirmenin yerinde olacaðýný düþünmeye baþladý. Çünkü bilgisayardaki komple bir TV stüdyosu havasýndaki ürün, artýk canlý konserlerden, TV yayýnlarýna, canlý yayýn araçlarýndan, sunumlara, seminerlere ve hatta kilisilerde bile kullanýlabilir hale gelmiþti. NewTek sadece ABD’ye yönelik olarak Genesis adýnda yeni ürünü duyurdu. Bu ürün taþýnabilir bir VideoToaster’dý ve kilisilerdeki ayinlerde, ilahileri ve dualarý perdeye yansýttýðý gibi kilise içindeki insanlarý ya da papazlarý görüntüleyebiliyordu. VideoToaster’ýn özel arayüze sahip bir türeviydi. Ürünün ne kadar baþarýlý olduðunu bilmiyorum ama NewTek forumlarýnda papazlara rastlamak çok alýþýldýk birþeydir Bu ürün fazla uzun satýþta kalmadý. Çünkü kýsýtlý bir alana hitap ediyordu ve VideoToaster donanýmý ve yazýlýmlarý çok daha fazlasýný vaad ediyordu.

Tricaster Geliyor
2005 NAB fuarýnda NewTek Tricaster ürününü tanýttý. Toplamda 4.5 kilo aðarlýðýndaki bu küçük kutu, 3 farklý video girilmesini, kendi içindeki playlist ile dahili videolarý oynatýrken, realtime efektlerle geçiþe izin veriyor, Karakter jeneratörü, realtime keying gibi geliþmiþ özellikleri sunuyordu. Hatta realtime video montaj yazýlýmýda içindeydi. Elde edilen sonucu  isterseniz anýnda sistemin içine kayýt ederken, bir yandan internete stream olarak, bir yandan bir projeksiyon cihazýna gönderilebiliyordunuz. Sanýrým söylemeye fazla gerek yok. Tricaster hem NBA’de hem sonraki birçok fuar ve organizasyonda, dergilerin yýlýn ürünleri türünden ödüllerini topladý. Satýþa sunulduðu yýl içerisinde 14′den fazla ödül aldý.

Tricaster, Tricaster Pro ve Tricaster Kullanýcý Arayüzü

Tricaster daha çok küçük çapta sunumlar, kayýtlar için düþünülürken, taþýnabilir bir TV stüdyosu olarak düþünenler daha fazlasýný istiyorlardý. Önceliklede component giriþ onlar için çok önemliydi. Çok geçmeden Tricaster Pro duyuruldu. Hem component video girilmesi mümkündü, hem de birçok özelliði geliþmiþti. Bunlardan sanýrým en ilgi çekici olaný, network’den baðlanan bir bilgisayarýn ekranýnýn realtime kaynak olarak kullanýlmasýydý. Böylece sunum sýrasýnda, baþka bir bilgisayardaki powerpoint ya da excel tablolarý kolaylýkla görüntüye yansýtýlabiliyordu.

Speed Edit
VideoToaster kullanan ya da görenlerin dikkatini çeken önemli özelliklerden bir tanesi, Video Kurgu (montaj) yazýlýmýnýn çok esnek ve hýzlý olmasýdýr. Kullanýmý çok kolay olan sistem, hiç bilmeyenlerin bile birkaç dakikada sisteme kolayca adapte olmalarýný saðlamaktadýr. Bu gerçek, birçoklarýnýn VideoToaster’dan ayrý olarak Video Kurgu yazýlýmýný talep etmesine sebep oldu. Sistemi kullanan birçok TV stüdyosundan arkadaþlarda ayný görüþteydi. Yayýn için diðer makinalarda, farklý yazýlýmlarla video montajlamak ya da video montajlayacak arkadaþlara diðer yazýlýmlarý anlatmak, öðretmek çok kolay deðildi. NewTek istekleri görmezden gelemezdi ve 2007 baþýnda Speed Edit yazýlýmýný satýþa sundu. VideoToaster’dan baðýmsýz olarak çalýþan bu kurgu sistemi, VT Edit’in geliþmiþ versiyonuydu. Denememiþ ya da görmemiþ arkadaþlara, eðer basit ama hýzlý ve kullanýþlý bir video montaj yazýlýmý arýyorlarsa muhakkak Speed Edit’e bakmalarýný öneririm. Çok detaylý, çok ileri post prodüksiyon özellikleri aramýyorsanýz, hýz ve performans sizin için önemliyse, Speed Edit’e muhakak bakýn.

NewTek’in dikkati SpeedEdit ve Tricaster’a kayýnca, yeni ürünlerin hazýrlanmasý ve pazarlanmasý için geçen sürede, VideoToaster’ýn ana yapýsý için açýkçasý çok zaman ayrýlamadý. Ya da kendi ifade ettikleri þekilde, bu ürünleri pazara hazýrlarken, yeni teknolojiler keþfettiler. Hangisi olursa olsun, VideoToaster’ýn beklenen 5. sürümünün çýkmasý oldukça uzun zaman aldý. Bu satýrlarý yazarken, VideoToaster [5]‘in duyurulmasýný bekliyoruz. Ama durumumuz 1 ay öncesinden farklý, çünkü elimizin altýnda Tricaster Studio var

Tricaster Studio ve VideoToaster [5] : Bugün
NAB2007′de NewTek, VideoToaster[5] için hazýrladýklarý teknoloji tabanlý Tricaster Studio’yu tanýttý.  Tricaster Pro ürününden en büyük farklýlýðý, sanal stüdyo içermesi ve daha çok giriþ çýkýþ sunmasý olarak özetleyebiliriz. Açýkçasý ürünün demo (beta) sürümü elimize ulaþana kadar, NewTek’in elindeki ChromaKey teknolojisini biraz daha geliþtirdiðini düþünüyorduk. Ama ürünü biraz kullanýp, sunulanlarý görünce, çok daha fazlasýnýn olduðuna karar verdik. Öncelikle standart chroma key uygulamasýndan farklý olarak sistemde realtime yansýma (reflection), kýrýlma (refraction) ve gölge özellikleri var. Bu daha önceki chromakey altyapýlý uygulamalardan oldukça farklý olmasýný saðlýyor. Hatta realtime olarak sunucu ya da keylenen insanlarý küçültebildiði için, sizin kamera düzenlemesini verilen þablona göre yapmanýz yeterli oluyor. Sunucunun bir sanal stüdyo kamerasýndan, diðerine efektle geçmeside mümkün. Hatta Sunucunun arkasýna ya da yanýna, istediðiniz videoyuda koyabilirsiniz. Tüm bunlar olurken, yansýmalar realtime olarak gerçekleþip, gerçekten etkileyici bir sunum gerçekleþmesi saðlanýyor.

VideoToaster [5] duyurusunu NewTek’in yapmasýný bekliyoruz. Ama Tricaster Studio’yu gördükten sonra, VideoToaster[5]‘in beklemeye deðeceðine neredeyse eminiz. Sizlere VideoToaster, SpeedEdit ve Tricaster hakkýnda bilgi vermeye çalýþtýðým bu yazý, bundan sonraki yazýlar için bir baþlangýç ve durum tespiti niteliðindeydi. Önümüzdeki günlerde çeþitli ipuçlarý, haberlerle VideoToaster, Tricaster ve Speed Edit’e yeniden döneceðiz. Aþaðýdaki birkaç link þimdilik sizi bir süre oyalayacaktýr

Amiga Video Toaster’ýn Kaynak Kodlarý

Tricaster Studio Tanýtým Videosu

AGF Multimedya