Nuke kompozisyon ve efekt yazılımıyla aslında uzun süredir pek ilgilenemiyorum. Ama Türkçe kaynak olarak bildiğim pek site, günlük olmadığından Nuke’le ilgili haber ve eğitsel bağlarını vermeye devam etmeliyim diye düşündüm… Nuke Master Class ve Multipass Eğitsellerine ne dersiniz?

İlk eğitsel setimiz Nuke’un geliştiricisi Foundry’nin Londra şehrinde gerçekleştirdiği Master Class seminerlerinde FXPHD’nin çektiği videolar…

Resimler, Gizmolar ve Scriptler

Yukardaki videolarda kullanılan resimler, gizmo ve scripleri aşağıdaki adreslerden indirmeniz mümkün..

FXMOGUL, eğitselleri

Aslında ticari bir ürünün ön sunumu olarak sayılabilecek aşağıdaki videolar, Nuke ile çalışmak konusunda değişik ipuçlarını içeriyor…Bir göz atmakta fayda var..

Bölüm 1 – Vray’den çok pass’lı (multipass) tek EXR almak…

http://www.fxmogul.com/uploads/ViewU…x?UploadID=707

Bölüm 2- Pass’ları Nuke’de birleştirmek

http://www.fxmogul.com/uploads/ViewU…x?UploadID=708

Bölüm 3- RAW passları Nuke’de birleştirmek

http://www.fxmogul.com/uploads/ViewU…x?UploadID=709

Bölüm 4 – Mental Ray (Maya 2009)’da passları düzenleyip, tek çok pass’lı EXR almak:

http://www.fxmogul.com/uploads/ViewU…x?UploadID=779

Bölüm 5- Maya 2009 MR passlarını Nuke’de birleştirmek:

http://www.fxmogul.com/uploads/ViewU…x?UploadID=780

Image Based Keyer (IBK)

Daha önce sanırım bu eğitselin linkini eklememiştik… Ama Steve Wright’ın bu harika video eğitseli Nuke’un en beğenilen araçlarından biri olan IBK’yi anlamanıza yardımcı olacaktır.

IBK Keyer Tutorial

Aşağıdaki başlığa daha önce bakmamışsanız, bir göz atmanızda fayda var…

http://www.gokhansonmez.com/2008/92/foundry-nuke-5-temel-dersler/

Üretim sürecinde sıkıntılı olan iki konu vardır (en azından konuyla ilgili aklıma gelen iki tanesi). Bunlardan biri zaman, diğeriyse müşteri (yönetmen)  Zamanınız işi hakkıyla ve içinize sinecek derecede başarılı iş çıkaracak kadar olmaz. Bu nedenle film sürecinde sayısal efekt sahneleri için bitti yerine, bitmek zorunda kalındı yaklaşımı tercih edilir. Bir diğer sorun ise müşteridir (reklam sektörü için özellikle). Bütün efekt sahnesini, işi bitirip tamamdır dediğiniz zaman, sahnedeki arabanın rengini beyenmeye bilir, yansımanın daha fazla olması, gölgenin şiddeti vs. gibi birçok unsur, özellikle 3D render için, yeniden render etmek anlamına gelir. Her render zaman kaybı, her zaman kaybı para ve işin başarıya ulaşması için daha da daralan zaman demektir. Peki Çözüm?

Çözüm 3D yazılımda, render’ı yani sonucu oluşturan bileşenleri (color, diffuse, specular, reflection, Subsurface Scatering, gölge – sonunda bir türkçe terim) ayrı ayrı alınarak, sayısal kompozisyon yazılımında birleştirilir. Alınan farklı render bileşenine Render Pass, sayısal kompozisyon yazılımında bu bileşenlerin birleştirilme işinede Multi-pass kompozisyon denilir.

Bu yöntem sayesinde, sahnenin ihtiyacı olan en başarılı sonuca, interaktif ve hızlı olarak ulaşılır. Renk mi değiştirilecek? sadece rengin olduğu katman (pass) değiştirilir ve sonuç anında görülebilir. Hem zamandan kazanırsınız, hem de müşteriniz yanınızdayken, istediği değişiklikleri anında gösterebilirsiniz.

Tabii ki bu konuya çok çok önceleri dikkat çekmiş, bulunduğum ortamlarda multi-pass konusunda bilgi vermeye çalışmıştım. 2003 yılında LightWave-TR kullanıcı grubunda paylaştığım kısa bir videoyu arayıp bulmam çok uzun sürmedi Video o zamanın internet bağlantısı için biraz sıkıştırılmış olsada fikir verecektir.

http://www.sinefx.com/video/multipass.rar

SineFX forumlarında daha fazla bilgiyi bulmanız mümkün. 2005 yılında arkadaşlarla aramızda geçen mesajlaşmanın yer aldığı şu başlıkta fikir verecektir..

http://www.sinefx.com/forum/index.php?topic=437.0

• Section 1 – Arayüz ve Nodlar
  
• Section 2 – Resimler ve Kanallar
• Section 3 – Mattes ve Rotoscoping
• Section 4 – Renl ve Grading
• Section 5 – Resim düzenlemeleri
• Section 6 – 3D Kompozisyon
• Section 7 – Stereoscopic Kompozisyon
• Section 8 – Expressionlar ve Gizmo sistemi

Foundry Nuke, 3D Sayısal Kompozisyon (Digital Compositing) from Gökhan Sönmez on Vimeo

Sayısal Kompozisyon dünyasındaki gelişmeleri ve öne çıkan yazılımlara değindiğimiz yazıda, Nuke’den bahsetmiş, ama Nuke yazılımının öne çıkan özelliklerinden pek bahsedememiştik. Bu kısa notta, Nuke’ün benim dikkatimi çeken özelliklerinden bahsetmeye çalışacağım.

Öncelikle Nuke’un en dikkat çekici özelliği Prodüksiyon ortamında geliştirilmiş bir yazılım olması. Digital Domain firmasının film efektleri için ihtiyaç duyduğu araçları ve gereksinimleri karşılamak amacıyla geliştirilmiş olan Nuke, kısa bir tabirle, “damdan düşenlerin çözümüdür” diyebiliriz. Prodüksiyon ortamında, çalışanlar için, çalışanların ihtiyaçları göz önüne alarak geliştirilmiş, işin mutfağında ortaya çıkmış bir yazılımdır. Bunun hem iyi hem de kötü yanları var tabii ki. İyi yani, bir çok soruna çözümler ortaya konmuş ve benzer üretim süreçlerine kolaylıkla uyabilecek esneklik kazandırılmıştır. Kötü tarafıysa, kullanıcı arayüzü, birçoklarına çok kullanıcı dostu gelmeyebilir. Teknik bir araç gibi görünebilir.

Sektörde en aktif ve başarılı sayısal kompozisyon ve efekt ürünleri geliştiren The Foundry tarafından, geliştirilme görevinin alınmasıysa, yazılımın gelecek açısından çok daha ümit verici olmasına sebep oluyor. IBC’de gösterilen yeni arayüz ve diğer yazılımlardaki gibi maskeleme (Nuke’de maskeleme kanallar üzerinden yapılır-dı.) sanırım Nuke’e diğer yazılımlardan geçişleri kolaylaştıracaktır. 

Bunlar yazılımın çevresi ve geliştirenler açısından fikir verecek olsa da, yazılım bize diğerlerinden farklı ne sunuyor onları ortaya koymak sanırım daha doğru olacak. Öncelikle Nuke’un node tabanlı bir sistem olduğunu ve film sektörüne yönelik bir yazılım olduğunu belirtelim. Scanline Render sistemi sayesinde projelerinizi çok hızlı bir şekilde render edebiliyor. Hafıza kullanımı açısından da başarılı olduğu söyleniyor, ama şu ana kadar çok büyük çapta ağır sahnelerde çalışmadığımdan bu konu hakkında pek yorum yapamayacağım. Genel olarak hızlı ve güçlü bir yazılım olduğunu söyleyebilirim. Diğer yazılımlardan benim için güzel iki özelliğiyle ayrılıyor.

Bunlardan bir tanesi, çok başarılı 3D özelliklerine sahip olması. Kullandığınız 3D yazılımdan obje almanız yüklemeniz ve hatta Nuke içinde oluşturduğunuz modelleri yine ihraç etmeniz mümkün. Kamera projeksiyonu gibi teknikleri, kompozisyon aşamasında kolayca uygulamak, 3D-kompozisyon entegrasyonunda başarılı işler çıkartmak mümkün. Bu özelliğini gösteren sahne, sanki 3D bir yazılımdaymışsınız hissi uyandıracaktır. 3D kompozisyon örnek sahne.

OpenEXR dosya yapısını en başarılı kullanan kompozisyon yazılımlarından bir tanesi olması ve sunduğu imkanlar ise gerçekten oldukça etkileyici. OpenEXR kanallarını başarıyla kullanması ve müdahale edebilmesi sayesinde, diğer kompozisyon yazılımlarından farklı olarak, sahnenizi çok karmaşıklaştırmadan çalışabiliyorsunuz. Buna alışmak ve özellikle kanalları kullanmak başta zor olsada, özellikle multi pass kompozisyon yöntemini kullanacaklar için OpenEXR desteği çok memnun edici olacaktır.

Yazılımın eksikleri ve aksayan yönleri yok değil. Mesela boyama için, başarılı bir arayüz sunamadığı gibi, Fusion gibi başarılı bir parçacık sistemini Nuke’de görmek mümkün değil. Arayüz ve kanallarla çalışmak başta oldukça kafa karıştırıcı olacaktır. Yukarıda belirttiğim gibi en basitinden bir maskeleme işlemi için bile kanallar üzerinden gitmek zorunda olmak açıkçası çok zevkli değil. Ama görünen o ki, Nuke’ün 5 sürümünde tüm bu eleştiriler giderildiği gibi TheFoundry’nin ödüllü bazı plug-in’lerini Nuke’e entegre edilmiş bulabileceğiz.

Yazının sonunda yukarıda bahsi geçen Nasrettin Hoca’nın damdan düşme fıkrasıyla sizleri başbaşa bırakmak istiyorum:

Çatıda bazı kiremitleri değiştirmek için dama çıkan Nasrettin Hoca’nın ayağı kayar, dengesini kaybeden hoca aşağıya yuvarlanır.Damdan düşen Hocayı gören etraftakiler hemen koşarlar ve Hoca’yı kaldırırlar.Aralarında konuşarak bir doktor çağırmaya yeltenirken,doğrulmaya çalışan Hoca mırıldanır.
- “Bana bir doktor değil,damdan düşen birini bulun.â€� der.Kalabalığın kendisini anlamadığını gören Hoca devam eder.
- Beni Doktor değil ancak damdan düşen biri anlar.

Nuke Hakkında Ayrıntılı bilgi

Sayısal Kompozisyon yazılımları giderek Bilgisayar Grafiği ve sayısal görsel efektle ilgilenen arkadaşların hayatına girmeye başladı. Daha önceki bir yazımızda, bu değişimin sebeplerini ortaya koymaya, sayısal kompozisyonun faydalarını ve önemini anlatmaya çalışmıştık. Bu sefer, sayısal kompozisyon yazılımlarının gelişimlerini ve tarihçelerini aktarmaya, geleceklerine yönelik, tahminlerde bulunmaya çalışacağım. Sanırım yazının sonunda, önümüzdeki yıllarda başarılı olması muhtemel kompozisyon yazılımlarını görecek, ”hangisi ?” sorusuna cevaplar bulacaksınız.

Kompozisyon yazılımları geçmişim ve deneyimlerim önceleri fazla derine gitmeyen, üstün körü işlerden ibaretti. Bunun en büyük sebeplerinden biri sanırım, Amiga bilgisayarlarından PC’ye transfer olan TVPaint (sonra Aura ismini aldı) yazılımıydı. Bu yazılımda basit ve temel kompozisyon ihtiyaçlarını gidermek oldukça kolay ve pratikti. Eski bir Amiga kullanıcısı olarak, işimi gören bu yazılımda devam ettiğim için, alternatifleriyle başlangıçta çok ilgilenmedim. Hala Aura (TVPaint’in NewTek versiyonu) kullandığım temel yazılımlardan biridir.

Hatırladığım kadarıyla o dönemlerde isimleri en çok geçen diğer yazılımlar After Effects ve Digital Fusion’dı. Bunlardan Digital Fusion, LightWave kullanıcıları tarafından en çok kullanılan kompozisyon yazılımı olması nedeniyle dikkatimi çekmişti. Digital Fusion Kullanıcı arayüzünü anlatan bir kitabın fotokopisini Cengiz (Iraklı:soyadını hatırlayamadım üzgünüm) arkadaşımız hediye edince yazılıma bakmam için yeterli sebebim olmuştu. Ama arayüzü o kadar kötü ve iticiydi ki bu da nedir demekten kendimi alamamıştım. Çeşitli borular (nodeları birbirine bağlayan)  ve oklar,  node’ları yerleştirmeniz gereken kutucuklar sebebiyle, çok alışıldık ve sevimli bir arayüze sahip değildi. Belkide node tabanlı bir sistemle ilk karşılaşmam olduğu için pek ilgilenmedim, sonraları AliasWavefront (o zamanlar ismi böyleydi), Maya yazılımını piyasaya sürdüğünde NT sürümüyle Fusion’ı paketleyip Maya Fusion ismiyle satınca Fusion’a yine bakmış ve çokta beğenmiştim (Maya Unlimited SGI sistemlerdeyse yanlış hatırlamıyorsam Alias/Wavefront’s Composer yazılımıyla geliyordu).

Derken DV Magazine yeni ve özel bir dergi çıkarttığını duyurdu. Bu ek Video Profesyonellerine çok özel uygulamalar içerecekti. Fiyatı biraz yüksekti ama o dönemde böyle özel bir dergiye ve bilgiye ulaşmak bizim için çok önemliydi. İlk sayı geldiğinde After Effects’de kalabalıklaştırma üzerine bir uygulama olduğunu gördüm. Oldukça ilgi çekiciydi. Sonraki sayfalarda yine After Effects uygulamaları vardı. After Effects’e bakmak ve ilgilenmek şart görünüyordu After Effects hakkında bilgilerim ise tarihsel bilgilerdi. İlk olarak CoSA firmasının çıkardığını biliyordum. Ama o sıralar macintosh için bir çözümdü. Sonra Aldus (pagemaker ve Freehand’in sahibi), After Effects’i satın almıştı. 1994 yılında Aldus ve Adobe birleşince After Effects, daha bir dikkat çekmeye, Adobe’nin elinde tanınmaya başlamıştı. After Effects çok hoşuma gitmesine rağmen, layer sistemi, bana Aura’dan çok farklı gelmiyordu.  Çoğu zaman işlerimi Aura’da daha hızlı yapabiliyordum. Mantıkları çok farklı görünmüyordu ve After Effects’e pek zaman ayıramadığım için, fazla derine inemedim.

After Effects’e oldukça benzeyen, ama roto/paint özelliği çok daha ileri olan Commotion’ı unutmadan notlarımın arasına alayım. Scott Squires’in (ILM’in efekt baş danışmanlarından  biridir ve sektörün öncülerinden) bu güzel yazılımı, bir süre oldukça ilgimi çekmiş ve kullanmıştım. RotoSpline kavramıyla ilk orada karşılaşmış ve çok beğenmiştim. Scott Squires şimdilerde sitesinden deneyim ve bilgilerini paylaşıyor. Bir göz atın derim.. Commotion’a ne oldu derseniz, sonrasında Pinnacle firması tarafından satın alındı, After Effects’e rakip olacak diye düşünüyorduk ama, bir süre sonra yok edildi

Denim firmasının, Illuminaire Paint ve Illuminaire Composition adında iki modülden oluşan Illuminaire 1.0 çıktığı zaman, sektörden birçok kişinin ilgisini çekmişti.  Tam emin değilim ama sanırım Kürşad (Karataş) ve Hamit Keleş ‘le sohbetlerimizden birinde konu olmuş ve dikkatimi çekmişti. Illuminaire Composition kısmının arayüzü nedense bana çok yabancı gelmemişti. 3D özellikleride vardı. Tam bu yazılımı araştırmaya başlıyordum ki, Discreet Logic bu yazılımları satın alıp (30 Haziran, 1997) bir süre sonra Discreet Effect* ve paint* olarak satışa sundu. Bu dönem Discreet’in satın alma dönemiydi. Radiosity çözümü Lightscape’i alarak Light*, D-Vision Systems’den aldığı teknolojileride Edit* olarak satışa sunduğu dönemdi.  Effect*’in yapısı, çok değişmemişti. En azından döküman konusunda artık daha bir rahattık. Effect’i de biraz kullanmaya çalıştım. Özellikle 3D özellikleri çok hoşuma gidiyordu. Diğer kompozisyon yazılımlarında olmayan (en azından benim bildiğim kadarıyla) bu özelliği birçok arkadaşımnda dikkatini çekiyordu. LightWave’in 2D hali diye düşünüyordum Ama onada çok zaman ayıramadım. İyikide zaman ayırmamışım. Çünkü çok geçmeden Discreet Logic bu ikisini birleştirip, kendi ürünlerinden (flame vb) özelliklerde ekleyerek, Combustion yazılımını piyasaya sürdü (1998).

Arayüz olarak bana, daha çok mühendislik yazılımı gibi görünmelerinden dolayı olsa gerek, eskiden beri Autodesk ve yazılımlarından pek hoşlanmamışımdır. Bunda zamanında Ergin (Tezer) ile 3DS – LightWave çekişmemizinde sanırım etkisi var. (şimdi aklımız başımıza geldi.. ne saçmaymış diye gülümsüyorum). Ama combustion’a biraz baktıktan sonra, arayüzüne alışamadığımı fark ettim. Hala aradığımı bulamamıştım…

Tüm bu döneme kadar sayısal kompozisyon yazılımlarını bir ihtiyaç, araç setimin bir uzantısı olarak görmeyip, sadece gelişmelerden uzak kalmamak ve sunduklarını kavramak için harcadığımı söyleyebilirim. Ciddi olarak olaya yaklaşmamıştım. Taa ki, cinefex dergilerinde film endüstrisinde kullanılan yazılımlara dikkatim kayana kadar… 

Film Endüstrisi ve Sayısal Kompozisyon Seçimleri
Cinefex makalelerinde genelde iki yazılımdan bahsediliyor, derginin sayfalarında bu yazılımların reklamları yer alıyordu. Shake ve Chalice. İki firmanında Türkiye’de temsilcisi yoktu. Temsilcisi olmasını bırakın, sektörde (en azından çevremde) isimlerini duyanda yoktu. İçimde bu yazılımları denemek için büyük bir istek oluştu. Her iki firmaya yazarak, eğer mümkünse deneme sürümlerini yollamalarını istedim. Her iki firmada çok geçmeden ilgi gösterdi ve kısa süre sonra dökümanlar ve deneme sürümleri olan paketler adresime geldi. Chalice’in CD’si mesela çok şık bir koruyucu kaba sahipti (en azından o dönem için) … Neyse konuyu dağıtmayalım. İkisinide sistemime kurdum. Her iki yazılımda NT tabanına yeni geçtiklerinden, bazı aksaklıklar olmasını bekliyordum. Çünkü bu yazılımlar genelde Irix/Unix sistemlerde kullanılıyordu.  Yazılımları kurduğumda bu olumsuz durumun Chalice’de çok daha belirgin olduğunu gördüm. Arayüzü, yapısı, tuşlar, menüler ne varsa başka bir dünyadan gelmiş gibiydi. Çok garipti, farklıydı ve iticiydi. Shake’in arayüzü ise beni bir anda kendine çekmeyi başardı. Biraz dökümanlarına baktığımda, çok güçlü ve esnek bir sistem olduğunu anlamam fazla sürmedi. Chalice’de çok esnekti, çok hızlıydı.. Ama arayüzü, Houdini’nin 2-3 sürüm önceki hali gibiydi (hatta fark yok). Her iki firmada çok geçmeden benimle bağlantıya geçip, düşüncelerimi sordular. Shake’i çok beğendiğimi ve Türkiye’de bu yazılımın hiç bilinmediğini, bu yazılımı tanıtmaktan mutluluk duyacağımı bildirdim. Sonra firma (AGF Multimedia) olarak Nothing Real ile bir anlaşmaya vararak Türkiye’de tanıtmaya başladık. Chalice’in ise arayüzünün, çok teknik kullanıcılara uygun olduğunu bildirdik. Silicongrail firmasından bize yeni sürümün, çok iyi olacağı ve tüm bunların giderileceği yönünde bilgi geldi. Yeni sürümü beklerken, Shake’i öğrenmeye, denemeler yapmaya başladım. Bir yandan da tanıtmaya çalışıyorduk. Ama kimse Shake’i bilmiyordu, duymamıştı.

Türkiye’de genelde hepiniz şahit olmuşsunuzdur. Insanlar kendi deneyim ve bilgileriyle, araştırarak bir ürüne ulaşmaktan çok, ismi en çok duyulan, reklam olmuş ürünleri tercih ederler. Yani bir TV stüdyosunun jenerik vs yapmak için hala neden Maya almış olabileceğini anlayamayan biri olarak, bu örnekleri çok gördüm. Shake’i anlatsakta, ilgili referansları bilgileri versekte insanlar ikna olmuyorlardı. Hatta, şimdi ismini vermek istemiyorum, bir özel universitemiz laboratuarları için LightWave3D aldığında, kompozisyon yazılımı olarak ne önereceğimizi sormuştu. Bizde hiç şüphe duymadan Shake dedik. Çünkü bir üniversitede eğitimi verilebilecek, kompozisyonun mantığının anlatılabileceği en güçlü yazılımlardan bir tanesi kesinlikle Shake’ti. Hatta NothingReal firmasına bu konuda bilgi verdik. Nothing Real’dan yetkililer kaç defa Türkiye’yi aradı ve eğitim kurumlarına çok önem verdiklerini ve paranın çokta önemli olmadığını bildirdi. Ama üniversitemiz yetkililerinden şöyle bir cevap geldi “Shake mi? o da ne hiç duymadık.. Biz ……. alacağız”. Duymamaları normaldi hala da duymamış olmaları beni şaşırtmaz. (Universitelerimiz bambaşka bir alem. Bir dönem Max, Bir dönem Maya öğreten bir eğitim anlayışından çok fazla birşey beklememek gerek..) Shake’i inceleme, araştırmaya bile tenezzül etmediler. Bu sırada Chalice’in yeni sürümünün piyasaya sürüldüğünüde atlamayalım. Rayz adındaki yeni yazılım, çok hızlı, gerçekten çok güçlü ve arayüz olarakta harikaydı. Shake’in karşısına, Rayz çok sağlam dikilmişti Bende bir ikilemde kaldım. Shake mi ? Rayz mi? Karar veremiyordum Rayz’de Shake’de olmayan çok başarılı morphing, warping araçları vardı. Ama Shake o dönem çok alıştığım bir sistem olarak beni sarmıştı. Ama bu çok sürmedi… Apple bir kararla Nothing Real firması ve dolayısıyla Shake ve Tremor’u (shake’in donanım tabanlı sürümü) satın aldı. Bir süre sonrada Intel desteğini çekeceğini açıkladı. Bu başta bizi çok üzdü. Sonra olsun nasılsa Rayz var diye düşündüm. Yurtdışı forumlarda da bu çokça konuşuluyordu. En az Shake kadar güçlü ve hızlı. Hatta Morph/warp ve deformasyonla ilgili Shake’den daha da iyiydi. Bunu düşünen sadece biz değildik Apple’da aynısını düşünüyor olmalı ki, Apple SiliconGrail’i ve dolayısıyla Rayz’i satın aldığını açıkladı Böylece Intel tabanında node tabanlı iki güçlü sistemi Apple bitiriyordu. Aynı dönemde yüzüklerin Efendisi serisiyle beraber, Shake’in sitelerde ve dergilerde isminden söz edilmeye başladı. Birden herkes Shake konuşur oldu Hatta bir internet forumunda (Türkiye) hiç unutmam, divx yapmak için Shake öneren bile vardı (Shake divx işleyemezdi, çünki video alt yapısı Quicktime’a dayanmakta ve Quicktime’da olmayan codecler işlenmezdi).
Bundan sonrasını herkes biliyor sanırım. Intel tabanında son sürüm olarak 2.51′i çıkarttıktan sonra Apple sadece macOSX ve Linux sürümlerine destek verdi. Shake’in 3. sürümünde, Apple’ın satın aldığı diğer yazılım olan Rayz’in warp/morph ve deformasyon özellikleri Shake’e eklendi. Son sürümünde de çarpıcı olarak 3D özellikleri geldi. Şu anda sektörde en çok kullanılan kompozisyon yazılımlarından bir tanesi. Ama bu ne yazık ki çok sürmeyecek…Çünkü Apple, Shake’in 4.1 sürümünün son Shake sürümü olduğunu ve yeni sürüm çıkarılmayacağını açıkladı.

Tüm bu gelişmeler olurken, kompozisyon dünyasıda boş durmuyordu. Digital Fusion, birçok filmde kullanılmanın ve giderek üretim süreçlerine girmenin yolunu ararken, Intel tabanında Shake’in boşluğunu doldurmaya çalışıyordu. Bu boşluğu sadece doldurmaya çalışan Fusion’da değildi. Digital Domain (özel efekt firması), üretim sürecinde geliştirdiği  ödüllü kompozisyon sistemini satışa sunuyordu. Nuke ismindeki bu sistem, gerçekten çok güçlü ve sağlamdı. Shake’in ömrünü tamamladığı haberinin arkasından birçok Shake kullanan stüdyonun gözleri Nuke’e çevrildi. Benim zaten eskiden beri çevrilmişti çünkü, LightWave’in en çok kullanıldığı firmalardan biri olan Digital Domain’de görev alan LightWave kullanıcıları, forumlarda bu yazılımdan çokça söz ediyorlardı. Ama döküman ve bilgi konusunda sıkıntılar yaşanıyordu. Deneme sürümü isteğime olumlu cevap geldiğinde, başta anlam veremediğim kanal sistemine rağmen, bir süre sonra Nuke’un artıları ve sundukları, beni oldukça memnun etti. Arayüzü Shake kadar olmasada özellik olarak kafamdaki üretim sürecime oturuyordu da. (Nuke konusunda başka bir yazıda görüşlerimi sıralarım) Derken Digital Domain firması yönetmen Michael Bay ve bir grup yatırımcı tarafından satın alındı. Sizinde yazının birçok yerinde fark edebileceğiniz gibi bu satın almalar, gerçekten çok can sıkıcı oluyor

Herkes, (en azından ben) acaba Nuke ne olacak diye düşünmeye başladık. Bir yönetmen ve yatırımcı ekibinin aynı zamanda yazılım konusunda aktif olmasını açıkça çok beklemiyordum. 2007 NAB fuarında, ne olduğu (10 gün kadar önce söylentiler duyulmuştu zaten) ortaya çıktı. Özel efekt oscarını kazanmış, özel efekt plug-in’leri üreticisi The Foundry, Nuke’u satın aldı. Bu harika bir haberdi. Güzel haberler bu kadarlada sınırlı değildi. The Art and Science of Digital Compositing kitabının yazarı, sayısal kompozisyon dünyasının duayeni ve Shake’in ortaya çıkmasını sağlayan (ve bence çok esprili uygulamalar yazan) Ron Brinkman, Nuke’ü geliştiren ekibin başına getiriliyordu. Tüm bu güzel haberleri bir araya getirince, Nuke’un geleceğinin çok parlak olduğunu düşünmeye başladım.

Çoğunuz bu yazıyı ilk defa okuyorsunuz ama yayınla düğmesine basmadan, ben bir kaç defa okudum ve yazıya ilk başladığımdan bu yana 1-2 ay geçti… yeni ilginç gelişmelerde oldu (ne kadar interaktif bir yazı). Transformers filmiyle ilgili Michael Bay’le yapılan bir röportajda, Michael Bay, The Foundry firmasını  alanın da kendi olduğunu  ve yazılımları, The Foundry firmasında topladığını söylüyordu. Görünen o ki, The Foundry, Nuke’ü satın almamıştı, Michael Bay sahip olduğu bir firmadan diğerine üretimi aktarmıştı. Röportajda dahasıda var. ILM’den birkaç uzmanın Nuke üzerinde çalışmak üzere The Foundry ekibine dahil olduğu söyleniyordu. Tüm bunlar Nuke’ün çok başarılı bir geleceği olduğunu gösterir nitelikte.

Yazının artık sonuna gelmemiz gerekiyor. Kişisel görüşümü soracak olursanız, Nuke gelecekte oldukça başarılı olacak bir yazılım. Ama aynen Shake’de olduğu gibi her üretim sürecine, her firmaya uyacak bir yazılım değil. Diğer taraftan, Digital Fusion ya da yeni ismiyle Fusion, son olarak 64 bit sürümünü duyurdu ve çok sağlam bir şekilde ilerliyor. Birçok alanda Nuke’den daha iyi. Mesela Nuke’de parçacık sistemi bulamazken, Fusion’ın parçacık sistemi, belkide sektördeki en gelişmiş ve başarılı sistem. Bence Fusion’da unutulmaması gereken bir yazılım. Film ve özel efekt üretim sürecinin, iddialı bir diğer ismi Autodesk’in (Discreet) Toxic yazılımı olacaktır. Son olarak fiyatı indirip, birçok sorunlar oluşturan veritabanı sisteminden vazgeçtiler. Combustion 5′in duyurulacağı söylentileri yayılmasına rağmen, Siggraph’da ses çıkmamasının sebebi Toxic’in bundan sonra önem kazanacağı anlamına gelebilir. After Effects için yorum yapmaya sanırım pek gerek yok. Motion Grafik dünyasının kralı ve her zaman akıllardan çıkarılmayacak bir yazılım. Kısacası Şöyle bir baktığımızda Nuke, Fusion, Toxic ve After Effects’in çeşitli açılardan birbirlerine üstünlük sağladıkları bir sayısal kompozisyon dünyası resim etmek sanırım yanlış olmayacak… Bu dünyayı takip ederken, notlarım belki bazı arkadaşlara faydalı olabilir. Düzenli olarak takip etmenizde fayda var.

Bu nedenle, .EXR dosya tipi bir süredir benimde tercihim haline geldi. Bu aralar çok yoğun olarak 3D işlerle ilgilenecek zamanım olmasada, üretim sürecinde bu dosya tipinin kullanılması için biraz araştırma yaptım. Üretim sürecinde, özellikle Nuke kompozisyon yazılımdaki Gizmo sistemiyle, .EXR dosya yapısının, Multipass render işlemlerinde, hız ve esneklik kazandırdığını söyleyebilirim. Bunda LightWave 3D’nin .EXR desteğininde büyük bir katkısı oldu.

çok yaygın ve bilinen bir dosya tipi olmadı için, bu dosya tipini destekleyen resim gösteri yazılımlarıda az sayıda. Hızlı olarak elde ettiğimiz sonuçları görmekte zorluklar yaşıyorduk. Bu sorunu geçenlerde ilk betasını deneme şansı bulduğum DJV adlı resim yardımcı yazılımıyla aşmak mümkün. İlk betadan sonra farklı kanal/layer gösterme imkanının olup olmadığını programı yazan arkadaşa iletmiş, üzerinde çalışacağı sözünü almıştım. Yeni yayınlanan, betada bu özelliğin konulduğunu büyük bir mutlulukla gördüm. OpenEXR ile ilgilenecek arkadaşlara küçük bir önerimizde DJV olsun.

OpenEXR Sitesi ve Ayrıntılı Bilgiler

DJV Imaging 0.7.1 Beta

exrTrader (LightWave Eklentisi)

Sayısal kompozisyon resim, video, boyama ve benzeri bileşenlerin sayısal olarak bir araya getirilerek, bir etkinin, bir resmin, bir sahnenin kısacası sayısal bir kompozisyonun oluşturulması olarak tanımlanabilir. Bazen çekilmiş bir videodan, bazen boyamalardan, bazen fotoğraflardan yararlanarak, kullandığımız yazılımın sunduğu imkanlarla görsel yeni bir kompozisyon oluşturmamız gerekir. Özellikle sayısal efektlerin yer aldığı filmlerde, 3D yazılımlardan elde edilen render sonucunun, canlı çekimlerle birleştirildiği, bunun üzerine yine stüdyoda kayıt edilmiş yeşil ya da mavi (ya da kırmızı vs.) arka zemin önündeki karakter, nesnenin, yine birçok çevresel etki görüntüsüyle (sis, duman, ışık vs.) eklendiğini, böylece gerçekte oluşması oldukça zor, ya da maliyetli işlerin bilgisayarda gerçekleştirilmesi sağlanır (yukarıda yer alan 300 filminden bir sahnenin sayısal kompozisyon aşamaları, sayısal kompozisyonu basitçe göstermektedir).

Son yıllarda özellikle “Sky Captain and the World of Tomorrow” filmiyle başlayan bir akım olarak, filmlerin tamamen stüdyoda çekilmesi, mekanların tamamen bilgisayarda oluşturup sayısal kompozisyonla bitirilmesi giderek yaygınlaşmaktadır. Özellikle Frank Miller‘ın yönettiği / yazdığı, filmlerde (Sin City, 300 …) bu yöntemin çokça kullanıldığını görmekteyiz.

Sky Captain and the World of Tomorrow / © 2004 Paramount Pictures. All Rights Reserved.

300 filminden bir sahnenin sayısal kompozisyonu. Daha fazlası için tıklayınız.

Sayısal kompozisyon yazılımları 3B canlandırmayla uğraşanların çoğu zaman dikatlerinden kaçan yazılımlardır. Çünkü çoğu zaman 3B yazılımında temel kompozisyon işlemleri halledilebilmektedir. Hatta LightWave 3D’nin ilk sürümlerini çoğu firma 3D kompozisyon aracı olarak kullanıyordu. Aradan uzun zaman geçip, kompozisyon yazılımları gelişmeye, bilgisayar grafiği dünyasındaki etkileri artmaya ve sayısal görsel efekt dünyasında farklı işlemleri başarıyla yerine getiren uzman yazılımlar artmaya (matchmove, roto, key araçları) başlayınca, 3B yazılımlarında elde edilen sonuçlar yeterli olmamaya, diğer farklı bileşenleri bir araya getirmek için yazılımlara ihtiyaç duyulmaya başlandı. Kompozisyon yazılımlarının sunduğu etkileşim, hız ve pratiklik, birden üretim süreçlerinde olmazsa olmaz bir konuma yerleşmelerini sağladı.

Bugün için üretim süreçlerinin ayrılmaz bir parçası olan sayısal kompozisyon yazılımlarından elimden geldiğince haberleri ve uygulama örneklerini vermeye çalışacağım. Aşağıda başarılı sayısal kompozisyon yazılımlarından bazılarının adreslerini bulabilirsiniz.

Autodesk Çözümleri (Combustion,Flame,Inferno,Toxic vb.)
After Effects
Fusion
Halo
Nuke
Shake

Sayısal kompozisyonla ilgili, Todd Vazir ile gerçekleştirilen bir röportajı sizlerle paylaşmayı uygun görüyorum. Van Helsing filminde gerçekleştirdiği çalışmalarla ilgili röportaj, fikir verici olacaktır.

Van Helsing Video Röportaj