Sayısal kompozisyon resim, video, boyama ve benzeri bileşenlerin sayısal olarak bir araya getirilerek, bir etkinin, bir resmin, bir sahnenin kısacası sayısal bir kompozisyonun oluşturulması olarak tanımlanabilir. Bazen çekilmiş bir videodan, bazen boyamalardan, bazen fotoğraflardan yararlanarak, kullandığımız yazılımın sunduğu imkanlarla görsel yeni bir kompozisyon oluşturmamız gerekir. Özellikle sayısal efektlerin yer aldığı filmlerde, 3D yazılımlardan elde edilen render sonucunun, canlı çekimlerle birleştirildiği, bunun üzerine yine stüdyoda kayıt edilmiş yeşil ya da mavi (ya da kırmızı vs.) arka zemin önündeki karakter, nesnenin, yine birçok çevresel etki görüntüsüyle (sis, duman, ışık vs.) eklendiğini, böylece gerçekte oluşması oldukça zor, ya da maliyetli işlerin bilgisayarda gerçekleştirilmesi sağlanır (yukarıda yer alan 300 filminden bir sahnenin sayısal kompozisyon aşamaları, sayısal kompozisyonu basitçe göstermektedir).

Son yıllarda özellikle “Sky Captain and the World of Tomorrow” filmiyle başlayan bir akım olarak, filmlerin tamamen stüdyoda çekilmesi, mekanların tamamen bilgisayarda oluşturup sayısal kompozisyonla bitirilmesi giderek yaygınlaşmaktadır. Özellikle Frank Miller‘ın yönettiği / yazdığı, filmlerde (Sin City, 300 …) bu yöntemin çokça kullanıldığını görmekteyiz.

Sky Captain and the World of Tomorrow / © 2004 Paramount Pictures. All Rights Reserved.

300 filminden bir sahnenin sayısal kompozisyonu. Daha fazlası için tıklayınız.

Sayısal kompozisyon yazılımları 3B canlandırmayla uğraşanların çoğu zaman dikatlerinden kaçan yazılımlardır. Çünkü çoğu zaman 3B yazılımında temel kompozisyon işlemleri halledilebilmektedir. Hatta LightWave 3D’nin ilk sürümlerini çoğu firma 3D kompozisyon aracı olarak kullanıyordu. Aradan uzun zaman geçip, kompozisyon yazılımları gelişmeye, bilgisayar grafiği dünyasındaki etkileri artmaya ve sayısal görsel efekt dünyasında farklı işlemleri başarıyla yerine getiren uzman yazılımlar artmaya (matchmove, roto, key araçları) başlayınca, 3B yazılımlarında elde edilen sonuçlar yeterli olmamaya, diğer farklı bileşenleri bir araya getirmek için yazılımlara ihtiyaç duyulmaya başlandı. Kompozisyon yazılımlarının sunduğu etkileşim, hız ve pratiklik, birden üretim süreçlerinde olmazsa olmaz bir konuma yerleşmelerini sağladı.

Bugün için üretim süreçlerinin ayrılmaz bir parçası olan sayısal kompozisyon yazılımlarından elimden geldiğince haberleri ve uygulama örneklerini vermeye çalışacağım. Aşağıda başarılı sayısal kompozisyon yazılımlarından bazılarının adreslerini bulabilirsiniz.

Autodesk Çözümleri (Combustion,Flame,Inferno,Toxic vb.)
After Effects
Fusion
Halo
Nuke
Shake

Sayısal kompozisyonla ilgili, Todd Vazir ile gerçekleştirilen bir röportajı sizlerle paylaşmayı uygun görüyorum. Van Helsing filminde gerçekleştirdiği çalışmalarla ilgili röportaj, fikir verici olacaktır.

Van Helsing Video Röportaj

Sayısal Kompozisyon yazılımları açısından bu derinlik bilgisi yine çeşitli işlemlerin gerçekleştirilmesinde kullanılan bir veridir. Alan Derinliği (DOF - Depth Of Field) elde edilmesi, sis oluşturulması, uzaklığa göre renk değişim işlemleri akla ilk gelen ve Z değerinin kullanıldığı sayısal resim düzenleme işlemlerinden bir kaçıdır. Z değeri yukarıda bahsettiğimiz gibi oluşturulacak kompozisyonda kameraya uzaklığı belirleyen bir veri olduğundan, farklı bileşenlerin bir araya getirilmesinde yani kompozisyon oluşturulmasında da kullanılır. Hatta çoğu zaman sayısal efekt sanatçıları elde etmek istedikleri etkiye göre, sahte Z resimleri boyayarak, Z değeri olmayan (3D render’da otomatik oluşur, ama çekilen bir fotoğrafta Z değeri elde etmek için özel sistemler gerekir) fotoğraf, video gibi bileşenleri, Z verisi olan bileşenlerle istedikleri gibi birleştirebilirler.

Aşağıdaki videoda bir şehre ait fotoğraf ve 3D yazılım sonucunda elde edilmiş bileşenlerin Z-compose olarak adlandırabileceğimzi yöntemle birleştirilmesini Shake yazılımında bir örnekle anlatmaya çalıştım. Buraya kadar anlattıklarımın, ne anlama geldiğini basit ve açık bir örnekle aşağıdaki videoda görebilirsiniz.

Not: Shake ile ilgili birkaç eğitsel video hazırlamıştım. Onlarıda bir ara ekliyeceğim.